|
'ARMISTICE' Overal in de Westhoek herinneren soldatenkerkhoven aan de Eerste en Tweede Wereldoorlog. Zo is er voorzeker het Britse soldatenkerkhof Tyne Cot, 3.5 hectares groot, nabij Passendale. De begraafplaats is een gevolg van de moordende 'Slag van Passendale', ook gekend als de 'Derde Slag bij Ieper' (juli-november 1917). Hier liggen bijna 12.000 soldaten begraven, waarvan 70% onbekend ("A Soldier of the Great War" en "Known unto God"). Op de ‘Muur der Vermisten’ staan nog eens 34.888 namen, van gesneuvelden meestal uit Nieuw-Zeeland en Australië. ‘Tyne‘ is een rivier in Noord-Engeland en ‘cot’ of ‘cottage’ betekent huisje of hutje. Het Offerkruis werd er op de resten van een Duitse bunker gebouwd. Er is een register met de namen van de gesneuvelden, een plan van de graven en een kaart van de omgeving. Voor de achtergebleven familieleden een tastbare herinnering, voor de vele bezoekers is dit een bron van informatie. Tyne Cot is de grootste Britse militaire begraafplaats op het Europese vasteland en wordt prachtig onderhouden door de Commonwealth War Graves Commission. Deze begraafplaats ontvangt jaarlijks maar liefst 200.000 bezoekers, waaronder vele buitenlanders. [1] Het kerkhof biedt een uitzicht op het westen, met onder andere Ieper en het West-Vlaamse Heuvelland en op het noorden, met Westrozebeke en Passendale. [2] 
Bij deze gelegenheid leren we Johan Vandewalle uit Zonnebeke kennen. Hij is er geboren en opgegroeid, omringd door de erfenis van de Grote Oorlog en vele van de avonturen in zijn jeugd gebeurden "ondergronds". Johan is een bekwame schrijnwerker, maar hij is ook een onderlegde en gedreven tunnelkenner. Bij het Tyne Cot Cemetery werd een ondergrondse stelling Beecham Dugout helemaal opgegraven en geconserveerd. Het is deze stelling die door Johan in het museum van de IJzertoren op een beklemmende manier werd gereconstrueerd. [3] Samen met historicus Peter Barton, vorser aan de universiteit van Glasgow, schreef hij een lijvig boek over de tunnels onder de slagvelden rond Ieper en Passendale. Het boek heet: 'Beneath Flanders Fields: the Tunnelers' War 1914-1918.' Zij maakten tevens de DVD "Zero Hour The Underground War". Johan inventariseerde zo 375 ondergrondse systemen in de regio Ieper, die samen plaats boden aan ruim 36.000 Britten. Hij baat tevens het café De Dreve uit, gelegen op de hoek van Polygon Wood. [4] Daar ontvangt hij regelmatig familieleden van oudstrijders of zelfs nog de oudstrijders zelf. Zo kreeg hij de Engelsman Harry Patch (inmiddels overleden) op bezoek. Vampir Dugout heet het uitgestrekte ondergrondse tunnelcomplex te Zonnebeke, daterend uit WOI, dat momenteel gedeeltelijk te bezoeken is. Het werd door de Britse 171th Tunnelling Compagny RE geconstrueerd en was oorspronkelijk ontworpen als accommodatie voor de staff van het Brigade-Hoofdkwartier. Na vier maanden zware arbeid werd de constructie midden april 1918 voltooid. Net op dat ogenblik werden de Britten gedwongen om deze positie op te geven en de locatie werd overgenomen door de Duitsers. Deze zagen meteen de vele voordelen van deze goed uitgeruste onderkomens. Dertien meter onder het maaiveld van het voormalige slagveld ligt de stille getuige van deze bewogen periode uit de wereldgeschiedenis. Daar is een voor de tand des tijd bevroren wereld, met water gevuld, onaangeroerd en volkomen bewaard sinds meer dan 90 jaar. Toen in november 1918 de kanonnen zwegen, vielen ook de pompen stil in deze toen nutteloos geworden overblijfsels.[6] "Hier voel je, ruik je de geschiedenis, sta je midden in wereldoorlog één." Regelmatig worden er nog stoffelijke resten gevonden van soldaten uit de Eerste Wereldoorlog. Deze worden dan blootgelegd, via DNA geïdentificeerd en uiteindelijk herbegraven.[7] Ook daar is Johan fanatiek mee begaan. Gelukkig zijn er nog gedreven mensen als hij die de geschiedenis levend houden!

[1] http://bawa.be/greatwar/ http://www.wo1.be/ned/database/dbDetail.asp?TypeID=6&SubTypeID=19&ItemID=5969 [2] http://nl.wikipedia.org/wiki/Tyne_Cot_Cemetery - [3] http://www.ijzertoren.org [4] http://www.beneathflandersfields.be/auteurs.html - [5] http://en.wikipedia.org/wiki/Harry_Patch [6] http://www.archeonet.be/?p=2611 [7] http://www.nieuwsblad.be/Article/Detail.aspx?articleID=791nig36
|